Home > E-Zine > Schuldbriefing nr. 35
Klein lettertype instellen Normaal lettertype instellen Groot lettertype instellen
 

Schuldbriefing nr. 35

FSMA lanceert website voor financiële educatie: Wikfin.be

Vandaag, 31 januari 2013, organiseerde de FSMA de eerste nationale conferentie over financiële educatie. Op deze conferentie werd de website www.wikifin.be gelanceerd in aanwezigheid van Prinses Mathilde en de ministers Vanackere en Vande Lanotte. Wikifin.be is een portaalsite die consumenten helpt bij hun financiële beslissingen. Hij stelt gratis objectieve, betrouwbare en handige informatie ter beschikking. Wikifin.be is een uitgave van de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten, de FSMA. De FSMA is een organisatie van openbaar nut, die als opdracht heeft de consumenten te beschermen door toezicht te houden op de banken, verzekeraars, makelaars, enz. De FSMA heeft echter ook een opdracht op het vlak van de financiële vorming van het publiek (zie www.fsma.be). Momenteel behandelt wikifin.be voornamelijk bank- en verzekeringsproducten (met ook tools zoals de simulator voor spaarrekeningen). Maar deze portaalsite zal voortdurend verder uitgebouwd worden en biedt binnenkort nieuwe informatie, georganiseerd rond belangrijke levensmomenten, nieuwe quizzen en rekentools.


Centrale voor kredieten aan particulieren: belangrijkste evoluties in 2012

Eind 2012 stonden in totaal maar liefst 6.236.412 personen en 11.437.787 kredieten geregistreerd in de Centrale voor kredieten aan particulieren. Opvallend is dat er in 2012 “slechts” 522.277 nieuwe kredietopeningen werden geregistreerd tegenover 3,2 miljoen in het jaar voordien. Dit valt te verklaren door de massale registratie van de geoorloofde debetstanden op zichtrekeningen in 2011 ingevolge de wijziging van het toepassingsgebied van de Wet Consumentenkrediet. Wanneer abstractie gemaakt wordt van de 2,7 miljoen lopende kredietopeningen die ingevolge deze wetswijziging gemeld werden in 2011, ligt het werkelijke aantal nieuwe kredietopeningen in 2012 in dezelfde lijn als voorheen. De kredietcentrale wijst ook op een opvallende daling van het aantal nieuwe hypothecaire kredieten dat in 2012 afgesloten werd (321.261, dit is een vijfde minder dan het jaar voordien). Dit kan wellicht verklaard worden door het wegvallen van de overheidstussenkomst ter bevordering van energiebesparende investeringen. Het aantal nieuwe leningen en verkopen op afbetaling daalde in 2012 met respectievelijk 9 % en 25 %. De economische crisis ligt vermoedelijk deels aan de oorzaak van deze dalingen, maar bij de verkopen op afbetaling versterkt het de dalende trend die reeds sinds 2006 is ingezet. Op het vlak van wanbetalingen wijst de kredietcentrale erop dat er in 2012 154.926 nieuwe betalingsachterstanden werden geregistreerd. Deze toename met 31 % houdt volgens de kredietcentrale verband met de verplichte registratie van de geoorloofde debetstanden. De stijging doet zich immers enkel voor bij de kredietopeningen (+ 70 %). Bij de andere kredietvormen kan in 2012 voor het tweede opeenvolgende jaar een daling van het aantal nieuwe wanbetalingen worden vastgesteld, gaande van 0,4 % bij de hypothecaire kredieten tot 2,5 % bij de verkopen op afbetaling en zelfs 5,1 % bij de leningen op afbetaling. Eind 2012 telde de kredietcentrale aldus 330.129 wanbetalers die samen 482.620 achterstallige kredieten hadden. De nieuwe registratie van betalingsachterstanden op geoorloofde debetstanden vormt volgens de kredietcentrale de belangrijkste verklaring voor deze toename met respectievelijk 3,5 % en 4,8 %. Hiernaast merkt de kredietcentrale op dat het totale aantal achterstallige hypothecaire kredieten met 5,3 % toenam, ondanks het feit dat er in de loop van 2012 minder nieuwe wanbetalingen werden opgetekend dan het jaar voordien. Dit betekent dat personen die reeds eerder een betalingsachterstand voor een hypothecair krediet hadden, er minder snel dan vroeger in slaagden om deze aan te zuiveren en bijgevolg niet uit de kredietcentrale werden geschrapt. De Centrale voor kredieten aan particulieren wijst er in haar jaarverslag 2012 ook op dat het aantal lopende procedures collectieve schuldenregeling steeg tot  101.155 (+ 6,6 %). Klik hier om het integrale jaarverslag 2012 van de kredietcentrale (pdf, 1.78 MB) te downloaden.


Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren?

Onze collega’s van l’Observatoire du Crédit et de l’Endettement analyseerden de cijfers van de kredietcentrale betreffende het jaar 2012. klik hierna om hun rapport “Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren? (pdf, 686 KB)" te downloaden.


Hoe krijg ik zicht op de volledige schuldenlast van mijn cliënt?

Elke instelling voor schuldbemiddeling heeft manieren ontwikkeld om een inventaris op te maken van de totale schuldenlast van cliënten (typebrieven voor gerechtsdeurwaarders, draaiboeken, …). Sommige van deze instrumenten zijn zeer succesvol, andere minder. Door uitwisseling van de meest succesvolle veldpraktijken kunnen OCMW’s en CAW’s elkaar inspireren en van elkaar leren. Het uiteindelijke doel is uiteraard een betere en snellere hulpverlening voor de cliënten. In het kader van de opmaak van een inventaris van goede praktijken in dit verband, vragen wij jullie om ons de manieren waarop jullie een inventaris van de schuldenlast opmaken vóór 28/02/2013 te bezorgen via het e-mailadres . In de loop van de maand maart 2013 zullen de meest succesvolle veldpraktijken bekend gemaakt worden via de website van het Vlaams Centrum Schuldenlast en de website van OCMW-Visies.


De excessen van de Wet Minnelijke Invordering

Onze collega’s van het Steunpunt voor de diensten schuldbemiddeling van het Brussels hoofdstedelijk Gewest maken zich grote zorgen over de praktijken van bepaalde gerechtsdeurwaarderskantoren in het kader van de minnelijke invordering van schulden, en meer in het bijzonder wat betreft de kwestie van de invorderingskosten die soms van de consument geëist worden. In een dossier dat zij hierover opmaakten, wijzen zij op volgende tendensen die zij vaststellen in hun praktijk:

  • Steeds meer schuldeisers, zowel openbare bedrijven als privéondernemingen, doen een beroep op gerechtsdeurwaarders voor opdrachten van minnelijke invordering. Volgens sommige bronnen is het marktaandeel van de invorderingen die aan gerechtsdeurwaarders worden toevertrouwd gestegen van 15-20 % tot meer dan 50 %.
  • Afgaande op hun vaststellingen, constateren zij dat de door gerechtsdeurwaarders gevorderde bedragen in het kader van een minnelijke invordering niet altijd verantwoord, gegrond en wettig zijn. In het kader van een enquête afgenomen bij tien diensten voor schuldbemiddeling in Brussel over de praktijken van de gerechtsdeurwaarders, hebben zij tal van voorbeelden opgetekend van inbreuken op de voorschriften van de wet van 20 december 2002.
  • Deze praktijken werden reeds herhaaldelijk onder de aandacht gebracht van de bevoegde overheden, maar spijtig genoeg stellen zij vast dat de controle van de gerechtsdeurwaarders ontoereikend is en ondoeltreffend.
  • Erger nog, zij stellen ook vast dat veel schuldeisers sinds 2009 hun algemene voorwaarden hebben aangepast om het door de wet bepaalde principieel verbod te omzeilen. Die nieuwe algemene voorwaarden bepalen dat de consument, in geval van wanbetaling, niet alleen een forfaitair bedrag en interesten enz. verschuldigd is... maar ook moet opdraaien voor alle invorderingskosten die werden gemaakt ingevolge het optreden van de deurwaarder.

Het Steunpunt voor de diensten schuldbemiddeling van het Brussels hoofdstedelijk Gewest is vastbesloten de strijd aan te binden met deze praktijken en heeft een actie in het getouw gezet waarbij de gerechtsdeurwaarders en hun lastgevers gevraagd wordt om deze praktijken te staken. Klik hierna om het dossier “De excessen van de wet van 20 december 2002 betreffende de minnelijke invordering van schulden van de consument: invordering van schulden door gerechtsdeurwaarders (pdf, 343 KB)” dat dit steunpunt opmaakte, met daarin onder meer diverse aanbevelingen, te downloaden.


Werkgroep “De kosten van invordering van schulden”

Het Vlaams Centrum Schuldenlast heeft inzake de thematiek “De kosten van invordering van schulden” een werkgroep opgericht. In deze werkgroep zetelen o.m. vertegenwoordigers van de incassobureaus, van de Nationale Kamer van Gerechtsdeurwaarders en van de magistratuur. Het doel van deze werkgroep bestaat erin om gezamenlijk tot aanbevelingen inzake de kosten van invordering van schulden te komen. Onderwerpen die behandeld worden zijn o.m. de Wet Minnelijke Invordering, de toerekening van betalingen, de gerechtskosten, het statuut van de gerechtsdeurwaarder… Als je in dit verband bepaalde problemen wil signaleren of concrete suggesties wilt formuleren, kan je mailen naar .


Het VCS bezoekt en ondersteunt de regionale projecten ter bevordering van kwaliteitsvolle schuldhulpverlening, lerende netwerken en schuldpreventie

In 2011 werden 15 projecten goedgekeurd waarbij OCMW’s, OCMW-verenigingen en verenigingen waar armen het woord nemen, onder budgethouderschap van de CAW’s samen werken rond kwaliteitsvolle schuldhulpverlening, lerende netwerken en preventie. Met het oog op structurele verderzetting werd deze projectondersteuning steeds verlengd. Ondertussen werden al heel wat sterke initiatieven genomen ter zake. In het kader van die regionale samenwerking zal het VCS alle CAW-budgethouders bezoeken in de periode begin januari tot eind maart. De bedoeling is een verdiepend gesprek aan te gaan met betrekking tot de lokale initiatieven alsook de structuren van de samenwerkingsverbanden beter te leren kennen. Op die manier kan het VCS de regio's gerichter ondersteunen, gelijkaardige initiatieven stroomlijnen en samenwerking stimuleren op het terrein. Het persoonlijk contact maakt bovendien ruimte voor een open gesprek waarin de CAW's, als vertegewoordiger voor hun regio, ook vragen en bedenkingen kunnen delen met het VCS. Alle gesprekken worden gebundeld in een intern verslag waarbij de meest belangrijke aandachtspunten en conclusies zullen gedeeld worden. Voor meer vragen of informatie mail naar .


Procedure collectieve schuldenregeling wordt duurder

De bedragen van de vergoedingen, vacatierechten en het forfaitair tarief voor de schuldbemiddelaar (procedure collectieve schuldenregeling) worden met ingang van 1 januari 2013 geïndexeerd. Klik hierna voor een document met de nieuwe bedragen alsook een woordje toelichting hierbij (pdf, 81 KB).


Andere nieuwe bedragen/tarieven

Voor het jaar 2013 werden ook een aantal andere bedragen/tarieven geïndexeerd, o.m.:

  • Voor het jaar 2013 bedraagt de wettelijke interestvoet 2,75 %.
  • Vanaf 1 januari 2013 bedraagt de maximale prijs voor de basis-bankdienst 14,84 euro.
  • De beslagdrempels en het bedrag van de verhoging per kind ten laste werden geïndexeerd: klik hier voor de nieuwe beslagdrempels en bijhorende bedragen (pdf, 142 KB), van toepassing vanaf 1 januari 2013
  • De tarieven der akten verricht door de gerechtsdeurwaarders in burgerlijke en handelszaken werden geïndexeerd: klik hier voor een overzicht van de tarieven (pdf, 329 KB), van toepassing vanaf 1 januari 2013


Brochure “De collectieve schuldenregeling” – editie 2012

De FOD Economie bracht een geactualiseerde editie van de uitvoerige brochure “De collectieve schuldenregeling” uit. In deze nieuwe uitgave werden ook de meest recente wetswijzigingen verwerkt (Wet van 29 december 2010 houdende diverse bepalingen en Wet van 26 maart 2012 tot wijziging van het Gerechtelijk Wetboek wat de collectieve schuldenregeling). Je kan deze brochure over de collectieve schuldenregeling (pdf, 1.91 MB) hier downloaden. Je kan een papier versie ook bestellen via de website van de FOD Economie.


Consultatie centra voor geestelijke gezondheidszorg: verminderde patiëntbijdrage voor personen in budgetbegeleiding, budgetbeheer of schuldbemiddeling

De Vlaamse regering heeft de bedragen vastgelegd van de persoonlijke financiële bijdrage die een patiënt moet betalen voor een raadpleging bij een psycholoog of maatschappelijk werker van een Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG). De eerste raadpleging is gratis op voorwaarde dat de patiënt wordt doorverwezen door een welzijns- of gezondheidsactor. Verdere raadplegingen kosten 11 euro voor een uur. Als het gesprek langer dan een uur duurt, kan dat bedrag verdubbelen. Personen die recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming in de ziekteverzekering of die in budgetbegeleiding, budgetbeheer of schuldbemiddeling zitten of die ten laste zijn van hun ouders of voogd en die zonder het medeweten van hun ouders of voogd een beroep doen op een CGG, betalen slechts 4 euro. Gedetineerden, personen in een behartigenswaardige situatie, asielzoekers en illegaal verblijvende vreemdelingen zijn vrijgesteld. Ook de heel dringende urgentiezorg blijft gratis. Deze regeling geldt vanaf 1 mei 2013. Twee jaar later volgt een evaluatie m.b.t. de financiële toegankelijkheid. Het integrale “Besluit van de Vlaamse Regering van 5 oktober 2012 betreffende de bepaling van de patiëntbijdrage in de centra voor geestelijke gezondheidszorg (pdf, 161 KB)” kan je hier downloaden.


Rechtspraak insolventierecht (1)

We noteerden volgende relevante en recente arresten van het Grondwettelijk Hof en het Hof van Cassatie:

  • Arrest Grondwettelijk Hof nr. 151/2012 van 13/12/2012 (pdf, 39 KB), inzake art. 334 van de programmawet van 27 december 2004: Artikel 334 van de programmawet van 27 december 2004:, in zoverre het de compensatie toestaat, met een fiscale schuld die vóór het faillissement is ontstaan, van een fiscale schuldvordering die voortvloeit uit een nieuwe activiteit die door de gefailleerde is uitgeoefend tussen het vonnis van faillietverklaring en de sluiting van het faillissement, schendt de artikelen 10 en 11 van de Grondwet niet.
  • Arrest Grondwettelijk Hof nr. 152/2012 van 13/12/2012 (pdf, 52 KB), inzake art. 1675/7, §3 en 1675/13, §1, eerste lid, tweede streepje Ger.W.: Geïnterpreteerd in die zin dat het de rechter toestaat af te wijken van de toepassing van het gelijkheidsbeginsel op de schuldeisers teneinde een gunstiger lot voor te behouden voor een schuldvordering van de FOD Financiën, schendt artikel 1675/7, § 3, van het Gerechtelijk Wetboek de artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet. Geïnterpreteerd in die zin dat het de rechter niet toestaat af te wijken van de toepassing van het gelijkheidsbeginsel op de schuldeisers teneinde een gunstiger lot voor te behouden voor een schuldvordering van de FOD Financiën, schendt artikel 1675/7, § 3, van het Gerechtelijk Wetboek de artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet niet. Geïnterpreteerd in die zin dat het de rechter verplicht het beginsel van gelijkheid tussen schuldeisers strikt in acht te nemen wanneer het erop aankomt over te gaan tot de uitkering van de dividenden aan de schuldeisers van de boedel, schendt artikel 1675/13, § 1, tweede streepje, van het Gerechtelijk Wetboek de artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet niet.
  • Arrest Grondwettelijk Hof nr. 162/2012 van 20/12/2012 (pdf, 48 KB), inzake art. 1675/13, §3, tweede streepje Ger.W.: In die zin geïnterpreteerd dat het van toepassing is op de dader van het misdrijf of van het als misdrijf omschreven feit maar niet op de persoon die burgerrechtelijk aansprakelijk is voor de schade die is veroorzaakt door die dader voor wie hij overeenkomstig artikel 1384 van het Burgerlijk Wetboek moet instaan, schendt artikel 1675/13, § 3, tweede streepje, van het Gerechtelijk Wetboek de artikelen 10 en 11 van de Grondwet niet.
  • Arrest van het Hof van Cassatie van 16/04/2012 (pdf, 14 KB), inzake art. 1675/7, § 1, eerste lid, en 1675/9, § 1, 4° Ger.W.: Uit de artikelen 1675/7, § 1, eerste lid, en 1675/9, § 1, 4° van het Gerechtelijk Wetboek volgt dat het vermogen van de verzoeker, op het ogenblik dat hij toegelaten wordt tot de collectieve schuldenregeling, één geheel vormt en dat de rechten van de verzoeker daarop voortaan worden uitgeoefend door de schuldbemiddelaar; aangezien het cassatieberoep betrekking heeft op een geschil betreffende het vermogen van de verzoeker, dat één geheel vormt, is het niet ontvankelijk wanneer het de schuldbemiddelaar niet in de zaak oproept.


Overzicht rechtspraak insolventierecht (2)

Studenten die de Grondige Studie Insolventierecht (tweede master rechten) aan de Universiteit Antwerpen volgen, hebben een interessant overzicht van rechtspraak inzake insolventierecht opgemaakt.  Het overzicht bestaat uit samenvattingen opgesteld door alle studenten die deze Grondige Studie hebben gevolgd in het eerste semester van academiejaar 2012-13. Alle studenten hebben een wetenschappelijke noot geschreven bij een zelfgekozen, rechterlijke uitspraak die zich situeert binnen het ruime vakgebied insolventierecht en uitsproken werd in de periode december 2011 tot oktober 2012. Het past te benadrukken dat alle studenten vrij waren om te kiezen welke uitspraak ze wilden annoteren, m.a.w. het rechtspraakoverzicht is geen selectie van de belangrijkste rechtspraak uit de referentieperiode door de docent, maar het resultaat van de persoonlijke interesses en voorkeuren van de studenten. Het rechtspraakoverzicht bevat 43 uitspraken en heeft niet de bedoeling exhaustief te zijn, het biedt enkel een bloemlezing van enkele uitspraken geveld in de referentieperiode. Het overzicht van rechtspraak bevat zowel gepubliceerde, als niet-gepubliceerde rechtspraak. Om dit overzicht binnen de perken te houden, werd per beslissing enkel een samenvatting van de rechterlijke beslissing opgenomen. Met het oog op een betere hanteerbaarheid van het overzicht, werden de beslissingen gegroepeerd per thema. Er zijn verschillende delen: I. Faillissement, II. Wet Continuïteit Ondernemingen, III. Beslag en Collectieve schuldenregeling, IV. Zekerheden en V. Internationaal Insolventierecht. Binnen sommige delen wordt een verdere onderverdeling gemaakt per deelthema. Per deelthema werden de uitspraken chronologisch geordend te beginnen met de oudste uitspraken. Dit overzicht van rechtspraak (pdf, 195 KB) kan je hier downloaden.


De rechten en plichten van de internetshopper: relevante EU-wetgeving

Je krijgt wellicht af en toe te maken met cliënten die online een aankoop deden. De regelgeving die hierop toepasselijk is, is gedeeltelijk van “Europese afkomst”. De Europese Commissie heeft in dit verband de fundamentele rechten en beginselen van de EU-wetgeving die burgers bescherming bieden wanneer zij toegang hebben tot onlinenetwerken en -diensten en daarvan gebruikmaken, gebundeld in de “Code van EU-onlinerechten”. Wat deze rechten en beginselen inhouden, is niet altijd eenvoudig te ontdekken, omdat ze niet exclusief gelden voor de digitale omgeving en verspreid zijn over diverse richtlijnen, verordeningen en verdragen op het gebied van elektronische communicatie, elektronische handel en consumentenbescherming. Bovendien is op deze rechten en beginselen in veel gevallen een minimale harmonisatie van toepassing, wat betekent dat de lidstaten verder mogen gaan dan de minimumnormen die in de EU-wetgeving zijn vastgelegd. Daarom is het mogelijk dat sommige lidstaten bij de omzetting van EU-richtlijnen in nationaal recht voor een hoger niveau van bescherming hebben gekozen dan in die richtlijnen wordt aangegeven. Dat geldt bijvoorbeeld voor bepaalde delen van de wetgeving op het vlak van consumentenbescherming. De meeste van deze rechten zijn op zich niet nieuw, maar vanwege het complexe rechtskader hebben veel onlineconsumenten wellicht geen weet daarvan. Dat is precies de reden waarom de Europese Commissie deze code heeft opgesteld: zij wil  burgers ervan bewust maken welke rechten zij minimaal hebben en welke beginselen in de EU-wetgeving zijn opgenomen, wanneer zij online gaan, online zijn en online diensten kopen en consumeren. Er worden in deze code geen nieuwe rechten gecreëerd; het betreft een bundeling van bestaande rechten en beginselen. De code is op zichzelf niet afdwingbaar, maar de specifieke rechten en beginselen die erin beschreven staan, kunnen wel gehandhaafd worden op grond van het wettelijke instrument waaruit ze voortvloeien. Deze "Code van EU-onlinerechten (pdf, 927 KB)" kan hier gedownload worden.


Tip voor klachten inzake kredietschulden

Als je een betwisting voert inzake een kredietschuld en een bemiddeling met de kredietverstrekker niet tot een oplossing leidt, kan je de bemiddeling van OMBUDSFIN inschakelen (afkorting van “Ombudsman in financiële geschillen”). Dit is de nieuwe benaming van de vroegere Bemiddelingsdienst Banken-Krediet-Beleggingen. Deze dienst heeft niet alleen een nieuwe naam gekregen, maar ook een nieuw logo en een nieuwe website. Het doel: meer zichtbaarheid en een grotere toegankelijkheid teneinde beter aan de verwachtingen van zijn gesprekspartners tegemoet te komen. Zie www.ombudsfin.be voor meer informatie en waar o.m. het jaarverslag 2011 (met een rubriek inzake consumentenkredieten) gedownload kan worden. Je kan ook hier het jaarverslag van deze ombudsdienst (pdf, 1.8 MB) downloaden.