Home > E-Zine > Schuldbriefing nr. 42
Klein lettertype instellen Normaal lettertype instellen Groot lettertype instellen
 

Schuldbriefing nr. 42

10 voorstellen voor een onderbouwd beleid ter bestrijding en preventie van schuldoverlast

Eén van de opdrachten van het VCS bestaat erin beleidsaanbevelingen ter bestrijding en ter preventie van schuldoverlast te formuleren. Bij de opmaak van deze beleidsaanbevelingen doet het VCS beroep op een werkgroep die is samengesteld uit de verschillende stakeholders die te maken krijgen met de schuldenthematiek (erkende instellingen voor schuldbemiddeling, armoedeorganisaties, OCMW’s en CAW’s, de kredietsector, academici, gerechtsdeurwaarders, incassobureaus, consumentenorganisaties, notarissen, een arbeidsrechter en een beslagrechter). In samenspraak met de leden van deze werkgroep heeft het VCS het memorandum “10 voorstellen voor een onderbouwd beleid ter bestrijding en preventie van schuldoverlast (pdf, 693 KB)” uitgewerkt en aan de politieke partijen en studiediensten bezorgd.


Ziekenfondsen vorderen ten onrechte uitkeringen terug van patiënten

Als jouw cliënt ten onrechte een uitkering ontving maar hier zelf niets aan kon doen vermits de fout exclusief aan de uitbetalingsinstelling te wijten is, mag deze uitkering normaal niet teruggevorderd worden van jouw cliënt. Dit principe is vastgelegd in artikel 17, 2e lid van het "Handvest van de sociaal verzekerde". Via deze regel wil men vermijden dat mensen onverwachts opgezadeld worden met een schuld die zij nooit gewild hebben en waarbij zij de ten onrechte ontvangen uitkering veelal reeds uitgegeven hebben. In de praktijk merken we nochtans dat bv. vakbonden, ziekenfondsen of de Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers in dergelijke gevallen soms toch nog tot terugvordering overgaan (van bv. onterecht uitbetaalde werkloosheidsuitkeringen, ziekte-uitkeringen of kinderbijslag). Deze laakbare praktijk werd onlangs in de pers aangeklaagd, waarbij het opviel dat men enkel de ziekenfondsen viseerde. Als schuldbemiddelaar kan jij hiervoor alleszins attent zijn en onterechte terugvorderingen van uitkeringen betwisten met verwijzing naar art. 17, 2e lid van het Handvest van de sociaal verzekerde.

► Lees "Ziekenfondsen laten patiënten voor miljoenen opdraaien" op demorgen.be van 18 april 2014

► Lees “Ziekenfondsen vroegen onterecht geld terug" op tijd.be van 18 april 2014


“Kopen aan 0% krediet, een goede zaak?”

In het programma “Voor hetzelfde geld” op Eén wordt gezocht naar manieren om minder uit te geven voor hetzelfde geld. Uiteenlopende onderwerpen die te maken hebben met geld en consumentenrechten worden via laagdrempelige filmpjes toegelicht. Als je geen TV hebt, of een aantal uitzendingen miste, kan je de filmpjes alsnog bekijken op de “Voor hetzelfde geld”-site van Eén. Daar vind je heel wat interessante reportages terug, o.m. betreffende volgende onderwerpen:

Kopen aan 0 % krediet, een goede zaak?

Herziening van een hypothecair krediet

Lekker koken met een beperkt budget

De beste en meest veilige manier om geld te sparen

Zichtrekeningen

Pensioensparen


Europees betalingsbevel ook voor binnenlandse invorderingen?

Sinds 2008 is de Verordening (EG) nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 “tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure” van toepassing. Het betreft een vereenvoudigde procedure ter inning van niet-betwiste geldvorderingen in grensoverschrijdende zaken waarbij eiser en verweerder hun woonplaats niet in eenzelfde EU-lidstaat hebben. Maar kan men deze procedure via een omweg ook voor binnenlandse invorderingen hanteren?

Lees meer (pdf, 214 KB).


Nieuwe wetgeving relevant voor de praktijk van schuldbemiddelaars

De voorbije maanden werd alweer heel wat wetgeving gepubliceerd die relevant is voor de medewerkers van de erkende instellingen voor schuldbemiddeling. Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste nieuwigheden:

► Aanpassing nieuwe tuchtprocedure gerechtsdeurwaarders: directiecomité Nationale Kamer van Gerechtsdeurwaarders vormt eerste filter voor tuchtklachten

► Inwerkingtreding Boek VI “Marktpraktijken en consumentenbescherming” van het Wetboek Economisch Recht op 31 mei 2014 vastgelegd

► Inwerkingtreding Boek XII “Recht van de elektronische economie” van het Wetboek Economisch Recht op 31 mei 2014 vastgelegd

► Nieuw Boek XIV "Marktpraktijken en consumentenbescherming betreffende de beoefenaars van een vrij beroep" ingevoegd in het Wetboek van economisch recht

► Nieuw boek VII “Betalings- en kredietdiensten” ingevoegd in het Wetboek Economisch Recht: 10 nieuwe bepalingen op het vlak van consumentenkrediet

► Nieuwe verbeteringen positie consument in de telecomsector

► Niet-kwijtscheldbaarheid alimentatieschulden in het kader van een gerechtelijke aanzuiveringsregeling wordt uitgebreid

► Nieuwigheden inzake de onmiddellijke inning van verkeersboetes

► Nieuwigheden inzake de invoering van het “strafrechtelijk uitvoeringsonderzoek”

► Wijzigingen inzake de tegemoetkoming in de huurprijs voor woonbehoeftige huurders en de tegemoetkoming voor kandidaat-huurders

Klik hier (pdf, 199 KB) voor een meer uitgebreide bespreking van al deze nieuwigheden.


Studiedag “Effectieve schuldhulp, een stand van zaken”: presentatie en andere documenten downloadbaar

Op 7 maart 2014 ging te Leuven een gastcollege door met als gastspreker Dr. Nadja Jungmann. Zij is in Nederland een specialiste wat betreft de budget- en schuldhulpverlening en de schuldpreventie. Hiervan zijn ondertussen presentaties en andere documenten beschikbaar. Ze kunnen voor Vlaamse budget- en schuldhulpverleners inspirerend werken, al is het maar door te zien dat er ook “anders” gewerkt kan worden.

► Een eerste document heet “Budgetcoaching: monitoren van de voortgang - Handreiking prestatie-indicatoren budgetcoaching (pdf, 495 KB)”. Hierin wordt gefocust op de monitoring en daarmee de aansturing van budgetcoaching. Er werd in dit kader o.a. een scoreformulier ontwikkeld. Dit formulier is bedoeld om de voortgang van een klant of meerdere klanten te duiden.

► Een tweede document is de presentatie van de studiedag zelf en heet dus “Effectieve schuldhulp, een stand van zaken (pdf, 1.61 MB)”. Het beschrijft mogelijke “klantprofielen” die meer of minder in aanmerking komen voor effectieve schuldhulpverlening. Terwijl de “oude aanpak” om tot een beslissing inzake het te hanteren hulpaanbod te komen vooral keek naar hoogte van het inkomen, het aantal schuldeisers en de juridische positie van schuldeisers, pleit zij voor een “nieuwe blik” waarbij volgende elementen centraal staan: de motivatie/schuldbeleving, de aanwezige vaardigheden, de omgevingsfactoren en de persoonskenmerken.

► Daarnaast stellen wij u bij deze gelegenheid (opnieuw) in de mogelijkheid om de resultaten van haar studie “Op weg naar effectieve schuldhulp - Preventie: voorkomen is beter dan genezen (pdf, 1.24 MB)” te downloaden alsook een artikel met als titel “Ik zie wat jij niet ziet (pdf, 696 KB)” over de mogelijke inschattingsfouten die ook professionele (schuld)hulpverleners maken.


Publicatie “Preventie Morgen. Bouwstenen voor een goede praktijk”

Is preventie vandaag goed voor morgen? In het boek “Preventie Morgen. Bouwstenen voor een goede praktijk” van Dieter Burssens, Peter Goris, Bie Melis en Nicole Vettenburg komen de uitdagingen voor preventie, vandaag en morgen, ruim aan bod. Het bevat een bundeling van teksten die kritische analyses maar ook handvaten en tips aanreiken om op een constructieve, effectieve en ethisch verantwoorde manier met preventie aan de slag te gaan. Theoretische bijdragen wisselen af met op ervaring gebaseerde bijdragen uit de praktijk van verschillende sectoren die aan preventie doen. Een aanrader voor elkeen die professioneel met preventie bezig wil zijn. Hoewel het boek verder niet specifiek handelt over de preventie van schuldoverlast, is het zeker ook een inspiratiebron voor zij die met schuldpreventie bezig zijn.

► Klik hier voor meer informatie en om de inhoudstafel en het voorwoord te raadplegen.


Aflevering 47 van het Handboek Schuldbemiddeling

In aflevering 47 van het Handboek Schuldbemiddeling, die de abonnees weldra in de bus zullen ontvangen, zijn verschillende actualisaties van de Juridische handleiding opgenomen, o.m.:

► Tabblad I. Leidraad: in hoofdstuk 3 (roze pagina’s) zijn enkele bedragen/tarieven vervangen door de meest actuele.

► Tabblad II. Partijen in de schuldbemiddeling: de nieuwigheden in het kader van het vernieuwde statuut van de (kandidaat-)gerechtsdeurwaarders werden opgenomen (met een bijzondere aandacht voor de vernieuwde tuchtprocedure), alsook enkele andere actualisaties.

► Tabblad V. Invordering van schulden: het hoofdstuk rond “Beslag” werd uitgebreid.

► Tabblad XI. Huurschulden: er werden een aantal actualisatie doorgevoerd (o.m. bespreking van de rol van het huurwaarborgfonds).

► Tabblad XIV. Schulden ten aanzien van de overheid: het hoofdstuk betreffende belastingschulden werd grondig herwerkt en geactualiseerd door de heer Geert Callaert, Fiscaal Bemiddelaar bij de Federale Overheidsdienst Financiën.


Jaarverslag 2013 van de ombudsman telecom en van de ombudsdienst voor energie

Een trend in 2013, zowel bij de ombudsdienst voor energie als bij de ombudsman telecom, was een daling van het aantal klachten. Opmerkelijk is dat deze daling voor een deel aan een gelijkaardige oorzaak toe te schrijven is. Inzake energie lezen we nl. het volgende in de inleiding van het jaarverslag:

Deze sterke daling van het aantal klachten (- 1.674klachten) is volgens de Ombudsdienst te wijten aan de afschaffing van de verbrekingsvergoedingen bij de verandering van energieleverancier en een daling van de prijzen en tarieven ingevolge de verhoogde prijsconcurrentie tussen de energieleveranciers, de bevriezing van de distributienettarieven en de prijsregulering van variabele energiecontracten (controle op de transparantie van prijsformules en van de driemaandelijkse indexeringsparameters).

Op de website van de ombudsman telecom lezen we dan weer het volgende:

Sedert de inwerkingtreding van de bepalingen betreffende de nieuwe wet inzake de elektronische communicatie op 1 oktober 2012 verkregen de gebruikers die beschikken over maximum 5 oproepnummers de mogelijk om hun contract na 6 maanden kosteloos te beëindigen. Hoge verbrekingskosten vormen daarom minder het voorwerp van klachten bij de Ombudsdienst, wat de daling van het aantal klachten verklaart.

Ook de juridische helpdesk van het VCS kon deze trend waarnemen in 2013. In tegenstelling tot voorgaande jaren kwamen er nog maar weinig vragen binnen over “verbrekingsvergoedingen” en/of “schadevergoedingen omwille van voortijdige beëindiging van het contract” waarmee voorheen ook menig cliënt van erkende instellingen voor schuldbemiddeling geconfronteerd werd.

Jaarverslag 2013 ombudsdienst voor energie

Jaarverslag 2013 ombudsman telecom


Andere publicaties

De voorbije maanden werden alweer heel wat publicaties uitgebracht die direct of indirect nuttig zijn voor jouw werk als schuldbemiddelaar. Een greep hieruit:

Presentaties Colloquium "Het Wetboek van economisch recht" van 25.03.2014

► Nieuw Cebud-kookboek “Een hele dag lekker en gezond eten voor 5 Euro

►OESO-uitgave "Financial Education for Youth: the Role of schools" (2014)

► Nieuw campagnemateriaal “Goed Geregeld = Geld Gespaard

Verantwoord financieel gedrag: de drie dimensies (Wijzer in Geldzaken)

Jaarverslag 2013 van Ombudsfin

Nibud Jaarverslag 2013

Fiscaal Memento 2014

Consumentenprogramma 2014-2020 van de Europese Commissie

Jaarverslag 2013 van het Prijzenobservatorium

Jaarverslag 2013 van de federale Ombudsman


Ondernemers met betalingsproblemen bij de sociale zekerheid: tips en tricks

In juni 2014 organiseert Tussenstap -in navolging van de heel succesvolle opleiding over de WCO in november 2013- een nieuwe opleiding. Ditmaal is het thema “Betalingsproblemen bij de sociale zekerheid: tips en tricks”. Tussenstap wil zich zo met zijn jaarlijkse opleiding verder consolideren als Kenniscentrum in Vlaanderen rond de problematiek van ondernemingen in moeilijkheden. Schrijf jou snel in als je hierin interesse hebt want de eerste opleiding gaat reeds door op dinsdag 10 juni 2014!


Waalse portaalsite schuldenoverlast uitgebreid met luik voor professionals

Sinds maandag 28 april 2014 is er een luik voor professionele schuldbemiddelaars toegevoegd aan de "Portaalsite schuldenoverlast" van de Waalse overheid. Het betreft een aanvulling op het reeds bestaande luik dat zich richt tot particulieren met vragen inzake geldbeheer of met schuldenproblemen.


Gegevens van de medewerkers “belast met de schuldbemiddeling” moeten aan de Vlaamse overheid bezorgd worden

De regelgeving betreffende de erkende instellingen voor schuldbemiddeling bevat reeds lang de verplichting om bij de erkenningsaanvraag een “lijst houdende de identiteit en de kwalificatie van de personen belast met de schuldbemiddeling alsook hun getuigschrift van gespecialiseerde opleiding of hun verklaring van nuttige beroepservaring” te voegen. In een Besluit van de Vlaamse Regering van 31 januari 2014 (pdf, 99 KB) (B.S. 24 maart 2014) is nu ook de verplichting opgenomen om elke wijziging in deze lijst aan de Vlaamse administratie (afdeling Welzijn en Samenleving) te bezorgen.

Erkende instellingen voor schuldbemiddeling die hun schuldbemiddelingsactiviteiten aan andere medewerkers toewijzen, moeten deze wijzigingen voortaan dus steeds melden aan de Vlaamse administratie. Alhoewel sommige instellingen voor schuldbemiddeling dit in het verleden spontaan reeds deden, is de verplichting om dit te doen nu pas ingevoerd (nieuw art. 7ter BVR van 25 maart 1997, ingevoegd door het BVR van 31 januari 2014). Deze verplichting is in werking getreden op 1 januari 2014.

Concreet moeten volgende gegevens gemeld worden:

  • Indien een medewerker aan wie schuldbemiddelingsactiviteiten toegewezen werden, deze activiteiten niet meer uitoefent (bv. ingevolge ontslag, wijziging functie, pensionering,...) moet aan de Vlaamse administratie gemeld worden dat deze persoon van de lijst geschrapt mag worden.
  • Indien binnen de erkende instelling voor schuldbemiddeling andere medewerkers de schuldbemiddelingsactiviteiten opnemen (bv. ingevolge een nieuwe aanwerving of een functiewijziging) moeten de identiteit en de kwalificatie (= opleiding) van deze medewerkers aan de Vlaamse administratie gemeld worden. Bovendien moet voor elk van deze medewerkers ofwel een kopie van het getuigschrift betreffende het volgen van de basisopleiding schuldbemiddeling, ofwel een verklaring inzake nuttige beroepservaring van ten minste drie jaar aan de Vlaamse administratie bezorgd worden.

Opmerking: de nuttige beroepservaring van drie jaar wordt aangetoond aan de hand van een schriftelijke verklaring van het personeelslid zelf (maatschappelijk werker of jurist) waarin wordt aangegeven op welke wijze en terreinen men de beroepservaring inzake financiële hulpverlening heeft verworven alsook de periode gedurende dewelke men deze ervaring heeft opgedaan (artikel 13, §1 BVR van 25 maart 1997). Deze verklaring moet ook geattesteerd worden door de instelling bij wie of met wie de betrokkene de nuttige beroepservaring heeft opgedaan (artikel 13, §2 BVR van 25 maart 1997). Concreet moeten ofwel de voorzitter en de secretaris van het OCMW, ofwel de voorzitter van de raad van bestuur van het CAW deze verklaring ondertekenen (Omzendbrief WEL 97/05 van 23 juli 1997 betreffende schuldbemiddeling (pdf, 26 KB)).

De aangepaste lijst moet telkens ondertekend en ingescand worden en via het e-mailadres ludwien.cardoen@wvg.vlaanderen.be aan de Vlaamse administratie bezorgd worden.

Alle andere meldingen in dit verband, of eventuele vragen, moeten doorgegeven worden aan:

Afdeling Welzijn en Samenleving
Mevr. Ludwien Cardoen
Tel. 02/ 553 35 40
ludwien.cardoen@wvg.vlaanderen.be


Uitsmijter: verleidelijke truc om mensen met loonbeslag te “helpen”

Zitten jouw cliënten soms ook met de handen in het haar omdat zij een loonbeslag aan hun been hebben en hier niet onmiddellijk vanaf geraken? In Nederland hebben creatieve ondernemers een truc uitgewerkt om mensen met loonbeslag toch meer geld te laten overhouden. Er wordt een fictieve schuldeiser gecreëerd, die mee kan genieten van de uitbetalingen die plaatsvinden in het kader van het loonbeslag. De door deze fictieve schuldeiser geïnde bedragen worden, na afhouding van een commissie, gewoon teruggestort naar de schuldenaar. Dit is natuurlijk een nepoplossing: uiteindelijk zal het loonbeslag hierdoor gewoon langer duren. Bovendien is dit ook onwettelijk.

► Lees “Verleidelijke truc om mensen met schuld te 'helpen' verboden